Diary of a Lost Girl


diary-of-a-lost-girl-tagebuch-einer-verlorenen.28800

Tôi chọn xem phim Diary of a lost girl phần lớn vì ấn tượng bởi poster phim. Poster phim là hình vẽ một cô gái bị kẹp giữa quyển nhật kí, cô cúi đầu nhìn xuống với nét mặt u buồn tựa hồ như cô đang bị nuốt chửng vào những trang giấy, lọt thỏm giữa những dòng tâm sự ngổn ngang của bản thân, thậm chí tôi còn có cảm giác cô sắp tự đóng quyển nhật kí lại để giết chính mình. Hình ảnh ấy gợi cho tôi cảm giác bộ phim sẽ thể hiện nỗi đau của cô gái theo lối siêu thực. Nhưng tôi đã nhầm. Diary of a lost girl được thể hiện theo phong cách rất hiện thực. Tuy nhiên, thực tế trái với dự tưởng này không khiến tôi thất vọng, tôi vẫn có thể hòa mình vào không khí của phim. Tôi hiểu rằng Diary of a lost girl là một phim câm được sản xuất từ năm 1929 nên việc câu chuyện quá quen thuộc hoặc cách thể hiện có phần an toàn, chuẩn mực là điều hoàn toàn dễ hiểu và có thể chấp nhận được. G. W. Pabst đã kể câu chuyện theo tuần tự tuyến tính hiền hòa, dễ thương đúng như kiểu một cô gái mới lớn đang dần khám phá thế giới xung quanh mình. Với phong cách phim thế này, tôi ngỡ rằng kết thúc của nó sẽ mang lại cho tôi cảm giác tròn đầy về một câu chuyện hoàn chỉnh. Bộ phim quả thật đã chọn thời điểm kết thúc thích hợp để khép lại vấn đề được đặt ra xuyên suốt phim với câu nói cuối cùng mang tính thông điệp: “A little more love and no one would be lost in this world!” Tuy nhiên, bộ phim không hoàn toàn đem lại cho tôi cảm giác mọi thứ đã trọn vẹn, mọi thứ đã được đặt khớp vào vị trí của nó để tiến đến kết thúc bởi vẫn còn một vài thông tin bị bỏ khuyết. Đó không phải là những thông tin quá quan trọng, có sức ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ nội dung phim hay cảm xúc của khán giả. Ban đầu, tôi đã nghĩ như thế. Nhưng rồi những thông tin ấy cứ khiến tôi tiếp tục băn khoăn, suy nghĩ. Và tôi bắt đầu nhận ra, sự khiếm khuyết thông tin ấy đã tạo ra sự mơ hồ, sự mơ hồ tạo ra những tưởng tượng để cố gắng giải mã bản chất của vấn đề, bản chất của vấn đề sinh ra từ tưởng tượng của người xem tác động đến cảm xúc của họ. Có lẽ, mỗi người sẽ có một câu trả lời riêng để lấp đầy thông tin bị thiếu trong Diary of a lost girl và tôi cũng đã có một câu trả lời riêng cho mình.

diary-of-a-lost-girl

Diary of a lost girl được mở đầu bằng một tình tiết có vẻ như cung cấp thiếu thông tin cho người xem: Elisabeth-người giúp việc trong nhà Thymian bị đuổi việc ngay đúng hôm sinh nhật Thymian. Chúng ta không biết rõ nguyên nhân vì sao cô bị đuổi việc. Qua những hình ảnh thể hiện trên phim, ta biết được hai thông tin: Elisabeth bị đuổi một cách oan ức bởi lí do không chính đáng; Thymian rất quí mến Elisabeth và cảm thấy vô cùng buồn bã trước sự ra đi của cô. Sau đó, chúng ta hiểu ra rằng Elisabeth bị đuổi việc vì cha của Thymian yêu một người phụ nữ tên là Meta, ông muốn đuổi việc Elisabeth để danh chính ngôn thuận đưa Meta về nhà với cương vị là người giúp việc mới. Vì thế, tôi đã nghĩ rằng mình sẽ không còn băn khoăn vì chuyện của Elisabeth nữa. Tuy nhiên, một chi tiết ở diễn biến sau đó lại bắt đầu khiến tôi nghĩ về chuyện của cô.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.03.29_[2016.02.11_22.06.18]

Sau khi Elisabeth rời đi, Thymian buồn bã đến mức cô đã ngã vào vòng tay của Meinert-người quản lí cửa hàng dược của cha cô chỉ vì anh hứa hẹn sẽ cho cô biết nguyên nhân Elisabeth bỏ đi. Nhưng cuối cùng, anh chẳng tiết lộ cho cô bất cứ điều gì cả. Hơn nữa, lợi dụng lúc cô đang ngất ngây, anh đã làm tình với cô đêm ấy và cô đã mang thai. Ở đây, bộ phim có một sự nhảy cóc vượt bậc về mặt thời gian: cảnh trước kết thúc khi hai người ngủ với nhau và ngay cảnh sau đó, chúng ta đã thấy một chiếc nôi em bé đặt trong phòng khách, mọi người đang chất vấn nhau rằng cha của đứa bé là ai. Xét về tính hợp lí, chúng ta dễ dàng thấy có một sự phi lí ở đây: cha của Thymian không hề biết việc cô mang thai cho đến khi cô sinh em bé dù rằng hai người ở cùng một nhà. Tuy nhiên, xét trong mạch truyện chung, những tình tiết cụ thể diễn ra khi cô mang thai không quan trọng và không nên chiếm nhiều thời lượng của bộ phim vì vẫn còn rất nhiều tình tiết quan trọng khác của câu chuyện chờ đợi chúng ta ở phía sau.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.16.02_[2016.02.11_22.08.10]

Trong suốt phân cảnh mọi người tranh cãi việc liệu ai là cha của đứa bé cho đến khi họ đọc được quyển nhật kí của cô và biết đó là Meinert rồi buộc Thymian phải kết hôn với Meinert; trong suốt chiều dài của cảnh ấy, góc máy được thay đổi nhiều lần nhưng chúng ta vẫn không thấy rõ mặt đứa bé nằm trong nôi; thậm chí, chúng ta chỉ thấy được cái nôi mà không thấy được bất cứ bộ phận nào trên cơ thể đứa bé. Rõ ràng, đạo diễn đã cố tình giấu đứa bé trước khán giả. Điều này đánh vào tiềm thức mơ hồ của người xem rằng dường như sự hiện diện của đứa bé là không thực hoặc sinh mạng ấy dường như không quan trọng, dường như quá mỏng manh, dường như sẽ sớm bị lụi tàn. Tuy nhiên, khi vừa xem phân cảnh ấy, tôi đã không nhận ra điều này. Sau cảnh này, đứa bé còn tiếp tục xuất hiện ở hai cảnh nữa: cảnh Meta gửi đứa bé cho một bà mụ nhờ trông nom hộ rồi sau đó dẫn Thymian đến trại giáo dưỡng; cảnh Thymian thoát khỏi trại giáo dưỡng, cô tìm đến nhà bà mụ với mong muốn được gặp lại con mình để rồi phát hiện em đã chết. Trong hai phân cảnh này, chúng ta lại tiếp tục không thấy được khuôn mặt của đứa bé. Ở cảnh đầu tiên, chúng ta chỉ thấy được hình dáng của đứa bé được choàng kín trong chiếc khăn khi Meta bế đứa bé cho bà mụ, khuôn mặt bà nhìn Meta như biểu lộ việc cả hai đã ngấm ngầm thông đồng với nhau điều gì đó. Chúng ta thậm chí không thấy được cả bàn tay đứa bé khẽ đưa lên qua lớp khăn choàng, bé hoàn toàn bị bó bọc trong lớp khăn khiến tôi có cảm giác mơ hồ rằng dưới lớp khăn ấy chẳng có một em bé nào cả, dưới lớp chăn ấy có thể là bất cứ vật nào khác. Ở cảnh cuối cùng mà chúng ta được thông báo về sự hiện diện của em bé, chúng ta chỉ còn thấy một chiếc quan tài nhỏ, chúng ta biết rằng em nằm trong đó nhưng chúng ta không thấy được.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.17.30_[2016.02.11_22.08.41]

Việc Pabst cố tình giấu đứa bé khiến tôi liên tưởng đến thủ pháp MacGuffin. Trên lí thuyết, MacGuffin là một vật dụng trong kịch bản được xuất hiện dưới hình thức là mục tiêu, là vật khao khát sở hữu, hoặc là động cơ thúc đẩy nhân vật chính theo đuổi và khán giả không được biết lí do cụ thể hoặc biết rất ít. MacGuffin thường xuất hiện trong thể loại thriller. Một ví dụ điển hình về MacGuffin có thể kể đến là chiếc vali bí ẩn xuất hiện trong Pulp Fiction của Quentin Taratino. Mặc dù chiếc vali là một vật quan trọng trong bộ phim nhưng khán giả không được biết/thấy bên trong chiếc vali chứa gì. Ở Diary of a lost girl, qua cách xử lí của Pabst, tôi nhận thấy đứa bé cũng đóng vai trò tương tự như một MacGuffin mặc dù em không phải là một dụng cụ và phim không thuộc thể loại thriller. Theo Hitchcock, MacGuffin là một vật mà khán giả sẽ chẳng quan tâm cụ thể nó như thế nào. Nhưng theo George Lucas, MacGuffin nên là một vật quyền năng và khiến “khán giả quan tâm về nó gần như cũng nhiều bằng người hùng và kẻ thủ ác trên màn ảnh.” Giữa hai quan niệm này, tôi đồng tình với George Lucas nhiều hơn. Tôi nghĩ rằng MacGuffin tạo ra sự bí ẩn xung quanh nó và sự bí ẩn đó được duy trì đến tận cuối phim vì nó chẳng bao giờ được tiết lộ cụ thể cho người xem biết; cũng chính bởi sự bí ẩn đó, MacGuffin có sức mạnh nội tại của riêng nó trong câu chuyện. Em bé trong Diary of a lost girl cũng có sức mạnh như thế. Em chính là nguyên nhân đầu tiên mang tính ngòi nổ đẩy Thymian ra khỏi nhà-ra khỏi môi trường sống quen thuộc của cô, là cái cớ đầu tiên cho nhân vật đóng vai trò phản diện-Meta tấn công Thymian trực tiếp, em cũng là động lực lớn nhất để Thymian bùng nổ ở midpoint khi cố gắng thoát ra khỏi trại giáo dưỡng để gặp em. Thông thường, MacGuffin sẽ không bị hủy diệt hoặc tồn tại đến tận cuối phim nhưng nếu ta tạm chấp nhận em bé là một MacGuffin thì MacGuffin trong Diary of a lost girl chỉ tồn tại đến midpoint và sự biến mất của MacGuffin là để đẩy câu chuyện lên một cao trào mới. Như vậy, có thể thấy ở đây em bé xuất hiện dưới hình thức như một MacGuffin vì cố tình bị giấu đi chi tiết nhưng lại có vai trò không hoàn toàn như một MacGuffin. Hình dáng cụ thể bị ẩn đi của em phần lớn cho chúng ta cảm giác em mong manh trong câu chuyện và sẽ sớm bị loại bỏ, em chỉ quyền năng với Thymian nhưng Thymian lại đóng vai trò rất thụ động. Với tôi, việc Pabst cố tình giấu đứa con của Thymian là một sáng tạo nghệ thuật đáng ghi nhận trong Diary of a lost girl bởi thời điểm năm 1929 khi ông làm bộ phim này thì khái niệm về MacGuffin chưa thật sự phổ biến; phần đông cho rằng mãi đến những năm 1930, khái niệm này mới được biết đến rộng rãi qua những bài phát biểu của Hitchcock.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.51.31_[2016.02.11_22.13.11]

Bây giờ, tôi sẽ quay lại chi tiết đã khiến tôi nghĩ về câu chuyện của Elisabeth.
Đó là chi tiết chiếc áo len trẻ sơ sinh.
Khi Thymian vào trại giáo dưỡng, sau bữa ăn khắc khổ đầu tiên là đến giờ may vá thêu thùa, cô òa khóc khi cầm trên tay chiếc áo len màu trắng nhỏ bé. Cô nhớ đến đứa con của mình. Cô khóc dữ dội, úp mặt vào chiếc áo len mà khóc. Lúc đó, tôi nhớ đến lúc Elisabeth rời khỏi nhà Thymian, cô cũng đã đưa chiếc áo len nhỏ như thế-hoặc còn nhỏ hơn từ trong vali của mình ra trước mặt cha Thymian. Cô cũng đã bật khóc khi cầm trên tay chiếc áo len đó. Câu nói: “So you’ve had your way with this housekeeper too!” của dì Frieda khi chứng kiến cảnh ấy hàm ý rằng ông Robert-cha Thymian cũng đã từng làm như thế với nhiều người giúp việc trước đây. Như vậy, không phải từ đầu bộ phim cung cấp thiếu thông tin mà đến đây chúng ta mới được cung cấp gợi ý để hiểu rõ hơn nguyên nhân Elisabeth phải rời khỏi nhà Thymian lúc đầu: cô đã quan hệ với cha Thymian và có thai đứa con của ông, vì cha Thymian không muốn thừa nhận chuyện đó và cũng vì ông đã yêu Meta, ông đuổi Elisabeth ra khỏi nhà. Chính vì thế, Elisabeth mới uất ức tự tử chết. Đó chính là nguyên nhân đủ lớn cho cái chết của cô. Tôi thích cách xử lí của Pabst ở chi tiết này. Nếu ngay từ đầu, chúng ta biết rõ nguyên nhân vì sao Elisabeth-một người giúp việc vô cùng thân thiết với Thymian bị đuổi ra khỏi nhà, uất ức đến mức phải tự tử chết ngay sau đó thì chúng ta sẽ theo dõi câu chuyện với cương vị khách quan, bộ phim sẽ được kể theo lối omniscient narration thiếu cảm xúc hơn. Việc chúng ta không biết rõ nguyên nhân Elisabeth ra đi ngay từ đầu khiến chúng ta theo dõi bộ phim dưới góc nhìn của Thymian, chúng ta đồng cảm với cô nhiều hơn: cô đã bắt đầu phải đối mặt với việc có những câu hỏi sẽ mãi không có câu trả lời hay cuộc đời không phải bao giờ cũng đưa ra câu trả lời ta mong muốn, và cô gặp phải việc đó ngay trong chính ngày sinh nhật của mình. Khoảnh khắc cô gục mặt khóc trên chiếc áo len nhỏ bé ấy, có lẽ không phải cô chỉ khóc vì nhớ đứa con của mình, cô còn khóc vì Elisabeth, vì cái chết tức tưởi của người mẹ ấy.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.02.59_[2016.02.11_22.05.07]

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.27.01_[2016.02.11_22.11.52]

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.26.59_[2016.02.11_22.11.47]

Có một chi tiết trong Diary of a lost girl tương đối lưỡng nghĩa: người bạn của Thymian trong trại giáo dưỡng và con cô cùng có tên là Erika. Sau khi Thymian phát hiện ra con cô đã chết, cô đi vô định trên đường phố, một người đàn ông hỏi cô muốn đi đâu, cô đưa cuốn nhật kí của mình có ghi địa chỉ mà bạn cô đã để lại cho người đàn ông xem, khi nhìn dòng địa chỉ, người đàn ông đã bật lên: “To Erika!” Khi người đàn ông dắt Thymian đến quán bar nơi bạn cô làm việc, từ đó, khán giả mới biết được bạn cô tên là Erika. Trước đó, người xem có thể nghĩ rằng Thymian vì quá đau buồn chuyện mất con đã ghi dòng chữ “To Erika!” trong quyển nhật kí và có thể bâng khuâng tự hỏi rằng liệu người đàn ông đó có thể dẫn Thymian đến gặp đứa con đã mất của cô chăng? Nhưng cuối cùng, người đàn ông ấy không dẫn Thymian đến một Erika đã chết, ông dẫn Thymian đến một Erika còn sống. Cuộc đời Thymian rẽ sang một hướng khác từ đó. Nếu như ở giữa phim, Erika là người đã giúp Thymian ra khỏi trại giáo dưỡng thì đến cuối phim Thymian lại là người giúp Erika ra khỏi trại giáo dưỡng. Có một sự chuyển đổi vai trò ở đây trong cảnh cuối phim: khi Thymian là người đứng ra che chở cho Erika, bảo vệ cô khỏi những người nắm quyền hành trong trại giáo dưỡng, chúng ta có thể thấy cô như một người mẹ đang bảo vệ đứa con của mình. Chi tiết này có lẽ là một dụng ý ngầm: ngày xưa, Thymian đã không thể bảo vệ Erika-đứa con thân yêu mà cô chưa được trọn vẹn một ngày chăm sóc, giờ đây cô đã có thể bảo vệ Erika, một Erika khác, một Erika đã mang lại cuộc sống mới cho cô. Câu nói cuối phim của bá tước Osdorff cứ vang vọng mãi trong tâm trí tôi: “A little more love and no one would be lost in this world!” Đôi khi, cách giải quyết cho mọi vấn đề chỉ đơn giản là như thế.

diary.of.a.lost.girl.1929.720p.bluray.x264-fapcave.mkv_snapshot_00.53.31_[2016.02.11_22.13.40]

Điểm đánh giá: 7.5/10

Kodaki
11:03 am
11.2.2016

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s