Eternal Sunshine of the Spotless Mind


poster-eternal-sunshine-of-the-spotless-mind

Nhờ sự sắp xếp tài tình của Charlie Kaufman, mở đầu và kết thúc phim Eternal Sunshine of the Spotless Mind tạo được sự liên kết rất bất ngờ. Trong suốt thời gian xem phim, tôi luôn nghĩ đâu là lần hai người gặp nhau đầu tiên thực sự. Đến cuối phim, tôi mới nhận thấy cách Kaufman đặt plant ở đầu phim thật hay. Ở phần mở đầu, Joel đã nói rằng anh không hiểu tại sao sáng hôm đó lại bỏ việc rồi đón chuyến tàu đến Montauk. Và cũng từ đó, khán giả đồng hành cùng anh trong chuyến hành trình tìm câu trả lời.

eternalsunshinebdcap1_original

Eternal Sunshine of the Spotless Mind kể câu chuyện tình yêu giữa hai con người có tính cách đối lập nhau: Joel và Clementine. Một người bốc đồng, một người thận trọng; một người nổi loạn, một người khuôn mẫu… Những chi tiết nhỏ trong phim khiến cho tình yêu của họ rất chân thực trong việc họ thu hút nhau dựa trên sự đối lập, và cũng trong chính sự đối lập đó mà giữa họ dễ xảy ra xung đột. Tôi thích những lời thoại trong phim vì nó rất thực. Những chi tiết bình thường nhưng rất đúng tâm lí của người đang yêu: chẳng hạn người ta luôn muốn hiểu hơn về người mình yêu. Tôi rất đồng cảm với Clem khi nàng ví mình như một cuốn sách mở, Joel biết tất cả về Clem, kể cả những việc đáng xẩu hổ nhất vậy mà Clem vẫn không biết gì nhiều về Joel. Chính chi tiết này là sự cài đặt cho một loạt cảnh quá khứ về sau của Joel mà thông qua đó, người xem dần hiểu hơn con người anh. Tôi hiểu những người như Joel thường không dễ nói ra quá khứ của mình. Ở đầu phim, tôi cũng đoán rằng anh đã từng có điều gì đó tổn thương trong quá khứ. Và tôi phục cách Kaufman làm cho quá khứ của anh tự hiển lộ trong phim hoàn toàn hợp lí. Bởi Joel chưa bao giờ nói với Clem về quá khứ của mình nên khi Clem nói với Joel rằng giấu em đi, giấu em ở một nơi nào đó sâu hơn, một nơi như được chôn kín, Joel luôn chọn những nơi từ lúc anh còn rất nhỏ… Và qua đó, người xem cũng biết thêm về Joel. Tôi thích đoạn Joel bị bạn bè chọc và Clem đến giúp anh. Thế rồi Joel nói với Clem rằng anh đã ước gì được quen em từ lúc anh còn nhỏ. Cảm xúc đó, suy nghĩ đó rất thật. Khi một người chịu nhiều tổn thương trong quá khứ bắt đầu yêu ai đó, lúc nào họ cũng nghĩ sao mình gặp người đó quá muộn, sao mình không gặp người ấy sớm hơn, ngay thời điểm mình có những kỉ niệm không vui trong quá khứ chẳng hạn, biết đâu khi có người đó ở bên cạnh những lúc như thế, dư âm cảm xúc còn lại bây giờ đã khác, những nỗi buồn đã có thể thành niềm vui và sự lạnh lẽo trở nên ấm áp.

eternal_sunshine_5

Tôi thích cách bắt đầu và kết thúc của từng hồi tưởng. Từng hồi tưởng khi vừa bắt đầu thoạt tiên như một kỉ niệm rất bình thường, nhưng rồi chỉ bằng vài chi tiết, người xem nhanh chóng cảm nhận được tầm quan trọng của kí ức đó và chính ngay thời khắc ấy, những kí ức đó lại sắp sửa bị xóa đi. Có lẽ cũng giống như những điều quí giá trong cuộc sống đa phần đều được khoác những lớp áo bên ngoài rất bình thường khiến người ta khó nhận ra sự quan trọng của nó, đến khi nó mất đi, người ta mới nhận ra nó quí giá đến chừng nào.

Picture-122

Tôi thích cảnh Joel rời ngôi nhà bên bãi biển đêm đó nhưng Clem giữ anh lại. Joel nói anh đã rời đi, không còn kí ức nào ở đây cả. “Nhưng nếu lần này anh ở lại thì sao. Hãy làm như anh đã ở lại. Hãy đến hôn em và chào tạm biệt,” Clem nói. Và rồi sau đó là một cảnh chia tay quyến luyến, một nụ hôn ngọt ngào, một lời nhắn hẹn gặp lại. Cảnh này như lời nhắc nhở những gì ta đã bỏ lỡ trong cuộc sống vì sợ hãi, vì rất rất nhiều những lí do không quan trọng khác. Có điều gì đó thật buồn bã.

eternal_sunshine_bed_on_beach

Tôi thích cảnh Clem kể cho Joel nghe về quá khứ của mình, về con búp bê, về sự mặc cảm tự ti lúc nhỏ và rồi Joel an ủi Clem, hai người hôn nhau. Kí ức ấy quá ngọt ngào. Đúng là thứ không thể quên được. Và tôi nghĩ đó cũng chính là điểm midpoint của phim khi từ chính cảnh đó Joel thốt lên được rõ ràng với tất cả sự quyết đoán của mình rằng: “Tôi muốn giữ lại kí ức này, chỉ kí ức này thôi cũng được, xin đừng xóa nó đi.” Lúc này ý định của anh hoàn toàn thay đổi so với ban đầu. Vì vậy, tôi nghĩ đó chính là midpoint của phim.

photo

Những đoạn dẫn dắt và chuyển cảnh của Eternal Sunshine of the Spotless Mind quá mượt mà, như thể phim đi theo mạch cảm xúc thật sự chứ không phải theo bất cứ logic kịch bản nào. Phim đã đảo trường đoạn số 7 aftermath lên thành trường đoạn số 1 để setup câu chuyện, bối cảnh, tính cách nhân vật. Việc đảo cấu trúc như thế này tạo sự hoang mang và cảm xúc nhiều hơn so với việc sắp đặt phim theo đúng trình tự thật. Với tôi, hiệu quả thể hiện rõ nhất ở đoạn Pattrick gõ cửa kính của Joel và hỏi anh có sao không. Lúc đó, tôi đã tưởng rằng cảnh Clem ở trong xe một phút trước, Clem nằm ngủ gục ở ghế ngồi cạnh anh, Clem nói rằng chỉ chạy lên lấy bàn chải đánh răng rồi xuống xe ngay là cảnh không có thật, đó chỉ là một ảo ảnh của Joel, hai người đã chia tay từ trước đó rất lâu và anh chỉ vô thức chạy đến nhà Clem. Dù mọi thứ sau đó đã rõ ràng ở trường đoạn 7,  nhưng cái cảm giác có thể người mình yêu, người đang ở cạnh mình đây chỉ là một ảo ảnh đã theo tôi suốt phim. Cảm giác bồi hồi, ray rứt, tiếc nuối ấy – tôi nghĩ đó là một bước set-up rất thành công. Dù Clem lúc ấy là thật, nhưng sự mập mờ tạo ra từ phân cảnh đó chính là cách Kaufman giúp người xem chuẩn bị tâm lí rằng có thể trong suốt bộ phim về sau, Clem mà Joel đối diện chỉ là ảo ảnh do trí tưởng tượng của anh, tình yêu của anh tạo ra. Cô sẽ ở đó, bên cạnh anh, như thể một điều rất chắc chắn đang tồn tại nhưng không hẳn là như thế, và rồi cô sẽ đột nhiên biến mất. Quả thực, hồi hai của phim đa phần là như thế. Vậy nên, việc đảo ngược cấu trúc trong phân cảnh đó không chỉ khiến bộ phim hấp dẫn hơn mà còn tạo được cảm xúc hơn vì đã gieo vào dự cảm, sự lo lắng trong lòng khán giả ngay từ đoạn mở đầu. Một đoạn mở đầu đơn giản, chẳng cần những tình tiết giật gân nhưng nhẹ nhàng chỉ với một tiếng gõ cửa và lời giới thiệu từ một người lạ mà người xem chưa biết: “Anh có ổn không? Tôi đến đây là để thực hiện điều ước của anh” đã tạo nên sự bất an, một cú hook khiến người xem lập tức nhập vào câu chuyện.

2de2f-kinopoisk-ru-eternal-sunshine-of-the-spotless-mind-1370935

Tôi cũng thích cách dựng phim. Những đoạn montage trong hồi tưởng ghép lại với nhau tạo nên hiệu ứng thị giác và cảm xúc tuyệt vời. Đặc biệt là đoạn montage ở phần hồi tưởng sau khi Joel và Clem hôn nhau rồi tạm biệt nơi ngôi nhà bên bãi biển, một loạt hình ảnh nhỏ trôi qua, vang lên giọng nói lờ mờ và rõ dần của hai người bạn hỏi chuyện Joel, hỏi về cô gái xinh đẹp đã trò chuyện cùng anh bên bãi biển là ai và Joel trả lời rằng đó chỉ là một cô gái. Bản nhạc nhẹ nhàng, u uẩn ngân nga suốt đoạn hồi ức ấy càng tôn thêm nỗi buồn của sự lãng quên những điều quí giá. Cho đến khi tiếng beep khô khốc từ chiếc máy tính của Howard vang lên và mọi sự đêm hôm ấy kết thúc, những thanh âm của kí ức mới ngưng lại.

Điểm đánh giá: 10/10

Kodaki
10.5.2015

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s