Làm phim chống nạn quấy rối tình dục


zoom_1425583768_Cairo@2x
Cairo 678

Phim về đề tài quấy rối tình dục không phải là mới trên thế giới. Từ những năm 90 Hollywood đã có các phim về đề tài này như: The ballad of Little Jo (1993), Disclosure (1994). Nhưng, phim chống nạn quấy rối tình dục lại rất khác với phim chỉ có yếu tố này.

Vào cuối năm 2010, ở Ai Cập đã phát hình phim Cairo 678 nói về nạn quấy rối tình dục tại những nơi công cộng rất phổ biến ở nước này. Phim được làm trong bối cảnh nạn quấy rối tình dục ở đây bắt đầu được thế giới chú ý. Đó là khi Lara Logan, phóng viên của CBS bị tấn công tại quãng trường Tahrir ở Cairo ngay khi tổng thống Hosni Mubarak từ nhiệm. Sau đó, những phụ nữ khác đã thuật lại tai nạn mình mắc phải từ quấy rối nhẹ đến tấn công bạo lực. Theo số liệu nghiên cứu vào năm 2008 của Trung tâm Ai Cập về Nữ quyền (Egyptian Center for Women’s Rights) đã khẳng định: 98% phụ nữ nước ngoài và 83% phụ nữ Ai Cập bị quấy rối tình dục ở đất nước này. Chính vì ra đời trong bối cảnh đó, Cairo 678 đã tạo sự khích lệ tinh thần cho phụ nữ Ai Cập. Muhamed Diab, đạo diễn bộ phim cho biết rằng sau khi phim của ông được trình chiếu lần đầu ở Ai Cập, nhiều phụ nữ đã nói với ông rằng sẽ tường trình những tai nạn mà mình gặp phải, giới cảnh sát cũng nói họ sẽ xử lí những báo cáo như thế một cách nghiêm túc hơn.

1cairo

Đối với một đất nước còn bất bình đẳng giới như Ai Cập, việc cho ra đời một bộ phim như Cairo 678 thật sự đáng được khuyến khích. Trước đó, vào năm 2005, Hollywood cũng đã cho ra đời North country, bộ phim dựa trên câu chuyện có thật về Lois Jenson-một công nhân làm việc tại hầm mỏ EVTAC ở bang Minnesota năm 1975. Cô đã đệ đơn kiện những nam công nhân quấy rối mình tại hầm mỏ vào năm 1984. Vụ kiện kéo dài đến 14 năm này được xem là vụ kiện đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử nước Mỹ. Vì đây lần đầu tiên một phụ nữ đã thắng kiện khi tố cáo tội quấy rối tình dục. Trong North Country, đoàn phim đã sửa tên Lois Jenson thành Josey Aimes nhưng phim vẫn dựa trên phần lớn câu chuyện thật của cô và chỉ hư cấu thêm một số tình tiết.

north_country_xlg

Chung tinh thần với North Country, Cairo 678 cũng là một bộ phim dựa trên nhiều tình huống lấy từ những tai nạn có thật ở ngoài đời. Phim kể về ba người phụ nữ xuất thân khác nhau nhưng đều cùng đi tìm công lí cho việc bị quấy rối tình dục mỗi ngày. Một người bị quấy rối sau trận bóng đá, một người thì chú tâm vào việc đưa kẻ đã tấn công mình ra tòa dù phải chịu nhiều áp lực, người thứ ba thì phản ứng bằng cách đâm người quấy rối bằng đầu nhọn của kim kẹp khăn choàng cổ. Điều đặc biệt là nữ diễn viên chính cũng bị một nhóm đàn ông ngoài đời quấy rối khi đang đóng phim. Cairo 678 trình chiếu lần đầu ở khu vực Bắc Mỹ vào ngày 26.3.2011 tại Liên hoan New Directors New Films và đã thắng giải Nam/nữ diễn viên chính xuất sắc cho hai vai chính tại LHP Quốc tế Dubai vào tháng 12 năm ngoái.

Cairo 678

Trước Cairo 678, North country, có hai phim đề cập đến vấn đề này mang tính chất phê phán đáng chú ý là: The Ballad of Little Jo (1993), The Magdalene sisters (2002). Điểm đặc biệt ở hai phim này là cũng dựa trên những câu chuyện có thật.

The Ballad of Little Jo kể về Josephine Monaghan một thiếu nữ trẻ bị người nhiếp ảnh chụp chân dung của gia đình cô cưỡng bức. Người đàn ông đó bỏ rơi cô và cô phải sinh con ngoài giá thú. Bị chính gia đình mình trục xuất, cô đành để lại đứa con cho chị gái nuôi và chạy trốn về miền Tây-nơi những người bị xã hội thời đó ruồng bỏ vẫn tìm đến như chốn để thoát thân. Thế nhưng, với vẻ bề ngoài đầy nữ tính của mình, cô lại tiếp tục bị những người đàn ông đi trên đường lợi dụng và đối xử tệ bạc. Cô nhận ra không còn cách nào khác để sống yên ổn bằng việc cải nam trang. Không chỉ mặc trang phục đàn ông, cắt đi mái tóc, cô còn tự rạch trên khuôn mặt mình một vết sẹo dài. Và từ đó, cô sống cuộc đời của một người đàn ông thực thụ. Mãi cho đến khi cô chết, lúc làm đám tang, những người hàng xóm mới biết được cô đã từng là phụ nữ.

The ballad of Little Jo

The Magdalene sisters kể về câu chuyện của những người thiếu nữ bị bắt đến Magdalene Asylums để chịu sự trừng phạt vì những tội họ đã mắc phải. Tại đây, họ mặc những bộ đồng phục cũ kĩ và phải làm công việc giặt giũ, may vá suốt ngày đêm mà không được trả lương. Vậy tội lỗi họ đã phạm phải là gì? Phim tập trung vào câu chuyện có thật về ba cô gái đã ở đây. Margaret chịu hình phạt vì đã bị người họ hàng cưỡng hiếp nhân lúc gia đình đang tổ chức đám cưới; những chàng trai ở ngoài cô nhi viện nhìn Bernadette say đắm nên cô bị ghép vào tội đã vô tình quyến rũ người khác giới; Rose thì là tội “không chồng mà chửa”. Magdalene Asylum là một hệ thống dưỡng trí viện trải dài khắp châu Âu, Vương quốc Anh, Ireland, Canada, Mỹ vào khoảng từ thế kỉ 19 cho đến thế kỉ 20. Đó là một nơi dành cho những “phụ nữ sa ngã” bị trừng phạt vì những tội lỗi như thế. Đến tận năm 1996, viện dưỡng trí cuối cùng nằm trong hệ thống Magdalene ở Ireland mới phải đóng cửa.

the-magdalene-sisters-original

Như vậy, không chỉ ở các nước Trung Đông, ngay tại những nước văn minh, tiến bộ ở phương Tây vẫn còn xảy ra tình trạng phụ nữ bị quấy rối tình dục nói riêng, sự bất bình đẳng giới nói chung. “Nếu là phim về đề tài quấy rối tình dục thì những bộ phim dựa trên câu chuyện thật ngoài đời sẽ có giá trị và gây được hiệu ứng xã hội hơn những phim chỉ đơn thuần dựa trên sự hư cấu,” nhà báo Lê Hồng Lâm cho biết. Ngoài những bộ phim vừa kể trên, còn rất nhiều những bộ phim nói về đề tài này như: Disclosure (1994), Pretty Persuasion (2005), Hard Candy (2005)…Nhưng những bộ phim này hoàn toàn hư cấu, và chỉ đưa sự quấy rối tình dục vào phim như một yếu tố chứ không mang tính phản kháng nên không được những nhà phê bình đánh giá cao như các phim vừa kể trên. Điều này thể hiện rõ ở việc North Country được đề cử 2 giải Oscar, 2 giải Quả Cầu vàng; The Ballad of Little Jo đoạt 2 giải Independent Spirit Award; The Magdalene sisters được chiếu khai mạc ở LHP Venice và đoạt giải thưởng Sư Tử Vàng-giải cao nhất của Venice.

678, Nahed El Sebai (right), 2010. ©Renaissance Egypt Company
Cairo 678

Nếu như ở phim The Ballad of Little Jo, The Magdalene sisters chỉ là sự phản kháng yếu ớt của phụ nữ thì đến North Country, Cairo 678 đó đã là những tiếng nói mạnh mẽ và giành được thắng lợi. Cùng với sự phát triển của xã hội, ý thức về quyền phụ nữ và sự phản kháng những tiêu cực từ bất bình đẳng giới trong điện ảnh cũng trở nên mạnh mẽ hơn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s